Verspreiding van de zoogdieren in Vlaanderen

In 2003 publiceerde de Zoogdierenwerkgroep samen met de Jeugdbond voor Natuur en Milieu (JNM) de Zoogdierenatlas. Deze atlas bespreekt uitvoerig de ecologie en de verspreiding (periode 1987-2002, UTM5-niveau) van de meer dan 90 in Vlaanderen voorkomende zoogdiersoorten, waaronder ook de vleermuizen en de zeezoogdieren. Aan de hand van literatuur en historische verspreidingskaartjes wordt van heel wat soorten de evolutie in de verspreiding geschetst. De atlas is nog steeds te koop in onze winkel en grotendeels ook digitaal raadpleegbaar.

Recente verspreidingsinformatie

Studiebureaus en onderzoekers die de meest recente gegevens over zoogdieren wensen te gebruiken, of meer detail wensen over de informatie uit de Zoogdierenatlas, kunnen deze aanvragen bij Natuurpunt Studie. Natuurpunt Studie en haar werkgroepen beheren immers een aantal databanken met verspreidingsinformatie over dier- en plantensoorten in Vlaanderen. Wat de zoogdieren (inclusief vleermuizen) betreft, is het beheer van de Zoogdierendatabank in handen van de Zoogdierenwerkgroep en de Vleermuizenwerkgroep. De meeste informatie is beschikbaar op UTM1-niveau. Voor een aantal soorten (hazelmuis, eikelmuis, bever, hamster, eekhoorn en vleermuizen) is er ook meer gedetailleerde informatie beschikbaar, waaronder ook nulgegevens. Op basis van deze Zoogdierendatabank werd de Zoogdierenatlas opgesteld, en sinds 2008 worden aan deze databank ook regelmatig de puntgegevens uit Waarnemingen.be toegevoegd.

Geen van de participerende werkgroepen krijgt een structurele financiële ondersteuning voor het onderhoud van de databank, meer bepaald voor het inzamelen en invoeren van gegevens, homologatie enz. Daarom staat tegenover elke aanvraag van verspreidingsinformatie een vergoeding voor het gebruiksrecht. Het intellectuele eigendomsrecht van de natuurwaarneming blijft bij de waarnemer. Natuurpunt vertegenwoordigt enkel de rechten van deze vrijwilligers.

Procedure voor het aanvragen van natuurinformatie

  • U stuurt een gemotiveerd schrijven naar Natuurpunt Studie, Coxiestraat 11, 2800 Mechelen of naar studie@natuurpunt.be met minimaal volgende informatie:
    • naam, adres en contactgegevens van de vragende instantie
    • het doel waarvoor u deze informatie wenst te gebruiken
    • de soortgroepen of soorten waarvoor u informatie nodig hebt
    • de afbakening van de gebieden (of UTM-hokken, of winterobjecten in geval van vleermuizen) waarvoor u informatie nodig hebt (let op: sinds 2006 is er een gewijzigd UTM-raster en wij werken nog volgens het oude systeem om de gegevens onderling vergelijkbaar te houden!)
    • het detailniveau waarop u informatie wenst (samengevatte gegevens op niveau van hok of gebied of ook de puntlocaties van de waarnemingen)
    • of u uitsluitend de beschikbare ruwe informatie wenst of ook een interpretatie van deze gegevens
    • of u bijkomend onderzoek wil uitgevoerd zien en zo ja, welk type
  • Natuurpunt Studie raadpleegt de beschikbare databanken en informatiebronnen en neemt contact op met werkgroepen, afdelingen en vrijwilligers die mogelijk over bijkomende informatie beschikken.
  • U ontvangt een omschrijving van de beschikbare informatie, een prijsopgave, een inschatting van de termijn waarbinnen deze informatie kan aangeleverd worden en een contract met voorwaarden. De prijsopgave omvat het uurloon van professionele medewerkers, een bijdrage voor de algemene ondersteuning van het vrijwillige natuurstudieweefsel en indien van toepassing een bijdrage voor werkgroepen en afdelingen die actief aan de verzameling en homologatievan de informatie bijdroegen.
  • De termijn voor levering van de gevraagde informatie gaat in na goede ontvangst van de ondertekende offerte en voorwaarden.

Indien nodig organiseren we ook een avond ter plaatse om de informatie te bespreken met de lokale vrijwilligers, en aan te vullen met lokale kennis die nog niet in de databanken opgenomen werd.

Er bestaan ook enkele externe databanken met historische gegevens. Hiertoe hebben we niet altijd rechtstreeks toegang, maar we kunnen wel bemiddelen bij het verkrijgen van deze informatie.

Bijkomend kan een hele reeks onderzoeken op vraag of in onderaanneming worden verricht. Dit kan bv. gaan over standaardinventarisaties van vleermuizen of het opzetten van langlopende monitoringschema's.

X