vleermuizen

Nieuwe vleermuissoort voor België

Het gebeurt niet elk jaar dat er in ons land een nieuwe zoogdiersoort wordt ontdekt. De waarneming van een Grote rosse vleermuis aan de Belgische kust is dan ook groot nieuws.

In het voorjaar deed de Vleermuizenwerkgroep van Natuurpunt onderzoek naar doortrekkende vleermuizen langsheen de Belgische Kust. Daarvoor werd op een flatgebouw op de zeedijk in Heist een detector opgesteld. Die registreert automatisch alle ultrasone geluiden van langs vliegende vleermuizen. Bij controle van de data bleek dat vooral Ruige dwergvleermuizen, Gewone dwergvleermuizen evenals enkele Rosse vleermuizen werden gedetecteerd. Opmerkelijk was ook dat minstens twee keer het geluid van een Tweekleurige vleermuis werd opgepikt. Niet ongewoon maar deze soort is tot nog toe amper een dertigtal keer in ons land gemeld, meestal langsheen de kust.
Voor de echte verrassing zorgde een Grote rosse vleermuis (Nyctalus lasiopterus). Deze voor België nieuwe soort liet zich horen in twee korte opnames met geluiden van 20 april 2012. Of de vleermuis een dwaalgast was, dan wel een individu waarvan de kustlijn op zijn trekroute lag of een exemplaar dat zich in de buurt ophield, blijft momenteel onduidelijk. Mogelijk kan verder onderzoek hierop een antwoord geven.
De Grote rosse vleermuis staat bekend als één van de zeldzaamste Europese vleermuissoorten. Met een voor onze contreien indrukwekkende vleugelspanwijdte tot 45 cm en een gewicht van bijna 80 gram is het de grootste Europese vleermuissoort. Over de verspreiding is weinig bekend. Het kernareaal strekt zich uit van de oostelijke Balkan over Oekraïne en Wit-Rusland tot een eind in Rusland. Voor de rest van Europa stamt het gros van de waarnemingen uit Zuid-Europa (Spanje, Italië, Frankrijk) en zijn er verspreide meldingen uit Polen, Duitsland en Zwitserland. Uit Nederland dient zich slechts één waarneming (1993) aan en de dichtstbijzijnde melding stamt uit de regio van Parijs (2009).
Het dieet van de Grote rosse vleermuis is erg bijzonder: naast grote kevers, libellen en nachtvlinders eet deze soort ook kleine zangvogeltjes. Die worden in de vlucht verschalkt; vooral tijdens de trekperiode. Daarmee is de Grote rosse vleermuis - voor zover bekend - de enige vleermuissoort ter wereld die kleine zangvogeltjes uit de lucht hapt.


Met de ontdekking komt het aantal vleermuissoorten voor België op 22. De laatste nieuwe soortvondst dateert van 29 mei 2008, toen voor het eerst Nimfvleermuizen (Myotis alcathoe) werden waargenomen in de provincie Namen. Deze soort werd officieel pas in 2011 aan de Belgische lijst toegevoegd omdat de determinatie van de geluidsopnamen niet van een leien dakje liep. Om hetzelfde scenario te vermijden komt het nieuws van de ontdekking van de Grote rosse vleermuis met twee maanden vertraging. De Vleermuizenwerkgroep wilde eerst absolute zekerheid hebben over de determinatie. Herkenning van vleermuisgeluiden is immers niet eenvoudig; de opname van Heist werd daarom eerst aan meerdere specialisten voorgelegd.


Meer informatie over de Grote rosse vleermuis in Europa
 

Vleermuizen in de provincie Antwerpen

Het tweede nummer van 2011 van het ANKONA-tijdschrift 'ANTenne' is geheel gewijd aan de bescherming van vleermuizen in de provincie Antwerpen. Vooral de fortengordel rond Antwerpen komt daarbij prominent in beeld.

ANTenne is het gratis driemaandelijks magazine van de Antwerpse Koepel voor Natuurstudie (ANKONA) dat informeert over onderzoeken, werkzaamheden en andere activiteiten op het gebied van natuurstudie in de provincie Antwerpen. Hieronder valt ook de studie en bescherming van vleermuizen. De provincie heeft vooral naam en faam verworven met de inrichting van een groot aantal forten en andere verdedigingswerken rondom de stad Antwerpen. In het tijdschrift wordt nu een stand van zaken geschetst en ingegaan op enkele bijzondere aspecten. Daarnaast komen nog andere facetten aan bod waaronder het behoud van (oude) uitheemse bomen in dreven, parken en bossen ten voordele van onze vleermuizen.

Bekijk en lees het vleermuizennummer 2-2011 van ANTenne.

Nederlandstalige versie handboek Europese vleermuizen

Het alom geprezen vleermuizenboek "Handboek van de vleermuizen van Europa en Noordwest-Afrika" van de Duitse vleermuisonderzoekers Dietz, Helversen en Nill is nu ook verkrijgbaar in het Nederlands.


De vertaling en bewerking was in handen van de Nederlandse vleermuizenkenner Peter Lina. Het blijft een omvangrijk boek met meer dan 400 pagina's en talrijke foto's. De inhoud werd - waar nodig - aan de situatie in België en Nederland aangepast. Daardoor verschilt het enigszins van anderstalige versies. In het boek worden alle vleermuissoorten van Europa en Noordwest-Afrika besproken: in totaal 51 soorten. Er wordt ook uitleg verschaft over de biologie, de ecologie en de verspreiding van vleermuizen en er worden onderwerpen als echolocatie, jachtstrategie, jaarcyclus, gedrag, levenswijze, verblijfplaatsen en tal van andere facetten behandeld. Ook is er ruim aandacht voor bedreigingen en beschermingsmaatregelen.

Het boek is te verkrijgen in de winkel van Natuurpunt aan 60 euro (54 euro voor leden). Je vindt er ook de duitstalige versie - Handbuch der Fledermäuse Europas und Nordwestafrika's - evenals tal van andere vleermuisboeken.


 

X